Spenen van kalveren zonder groeidip: zo houd je de overgang zo stabiel mogelijk

Wat gebeurt er in het kalf tijdens het spenen?

In de eerste levensweken van het kalf komt melk rechtstreeks in de lebmaag terecht. Daar wordt het verteerd en vormt het de belangrijkste bron van energie en voedingsstoffen. Tijdens het spenen verschuift dat langzaam. Het kalf moet steeds meer energie uit brok halen en de pens moet zich verder ontwikkelen om ruwvoer en krachtvoer te kunnen verteren.

Dit is een grote omschakeling voor het dier. De opname van brok moet voldoende zijn, de pens moet actief worden en het verteringsstelsel moet zich aanpassen aan een ander type voeding. In deze fase kunnen soms ook verteringsproblemen ontstaan, omdat het systeem nog in ontwikkeling is.

Een stabiele overgang vraagt daarom om rust, regelmaat en een goede voorbereiding in de weken vóór het afbouwen van de melk.

Hoe voorkom je een groeidip rond het spenen?

Een groeidip ontstaat vaak wanneer de energie uit melk sneller daalt dan de energie uit brok stijgt. Het kalf krijgt dan tijdelijk minder voedingsstoffen binnen, wat direct zichtbaar kan zijn in de groei.

De basis om dit te voorkomen ligt vóór het daadwerkelijke spenen. Kalveren die in de weken daarvoor al goed brok opnemen, maken de overgang meestal makkelijker. Hun pens is actiever en ze kunnen de melk beter vervangen door vaste voeding.

Belangrijke aandachtspunten zijn:

• Op tijd starten met smakelijke brok
• Zorgen voor voldoende en constante opname
• Geleidelijke afbouw van melk in plaats van abrupt stoppen

Hoe beter het kalf is voorbereid, hoe kleiner de kans op een terugval.

Verteringsproblemen voorkomen: rust in de darm

Tijdens het spenen verandert niet alleen de hoeveelheid voeding, maar ook de samenstelling. De darm en pens moeten wennen aan een andere manier van verteren. Schommelingen in opname of wisselingen in grondstoffen kunnen dan sneller leiden tot onrust in de vertering. Dat maakt een constante samenstelling in het krachtvoer belangrijk in deze fase.

Onze Flakes, Flakes 2.0 en Next 2.0 zijn opgebouwd uit stabiele grondstoffen van constante kwaliteit. Dat helpt om de darm zo rustig mogelijk te houden in een periode waarin het kalf al genoeg veranderingen moet verwerken.

Een stabiele basis in voeding ondersteunt een gelijkmatige opname en helpt het verteringsstelsel om zich geleidelijk aan te passen.

Het belang van wateropname

Naarmate de brokopname stijgt, neemt ook de behoefte aan water toe. Water speelt een belangrijke rol in de pensontwikkeling en is nodig om voedingsstoffen goed te kunnen verwerken.

Zonder voldoende water kan de opname van brok achterblijven. Dat heeft direct invloed op de energievoorziening en daarmee op de groei rond het spenen.

Zorg daarom dat kalveren altijd:

• vrij toegang hebben tot schoon en vers water;
• goed bereikbare drinkpunten hebben;
• regelmatig gecontroleerde waterbakken hebben.

Meer brok betekent automatisch meer waterbehoefte. Die twee horen onlosmakelijk bij elkaar.

Tip: spreid en minimaliseer stressmomenten

Tijdens het spenen verandert er veel voor een kalf. De melkverstrekking wordt afgebouwd en het dier moet steeds meer vertrouwen op vaste voeding. In dezelfde periode vinden op veel bedrijven ook andere veranderingen plaats, zoals een nieuwe groepssamenstelling, verplaatsing naar een andere afdeling of aanpassingen in het rantsoen.

Wanneer deze momenten samenvallen, vraagt dat veel van het aanpassingsvermogen van het kalf. Dit kan zich uiten in onrust, een lagere voeropname of een minder stabiele vertering. Door veranderingen waar mogelijk te spreiden, ontstaat er meer rust in de overgang en krijgt het kalf de kans om stap voor stap aan de nieuwe situatie te wennen.

Zuigen bij kalveren voorkomen: laat een specialist meekijken

Rond het spenen kan onderling zuigen ontstaan. Dit gedrag is vaak een signaal dat er iets niet helemaal in balans is. De oorzaak is niet altijd direct zichtbaar, omdat meerdere factoren tegelijk een rol kunnen spelen. Denk bijvoorbeeld aan verzadiging na het drinken, de zuigbehoefte na de melkverstrekking, onrust in de groep, voeropname of veranderingen in het management. Juist omdat deze factoren elkaar beïnvloeden, is het soms lastig om zelf precies te bepalen waar het gedrag vandaan komt.

Daarom is het vaak waardevol om samen met een specialist naar de situatie te kijken. Met een frisse blik zie je sneller waar kleine aanpassingen mogelijk zijn in melkverstrekking, voeding, brokopname of management. Met als doel meer rust en stabiliteit in de groep.

Zie je zuiggedrag ontstaan rond het spenen? We kijken graag eens met je mee op het gebied van melkverstrekking, voeding, voeropname en management om samen tot een praktische en passende aanpak te komen.

Een stabiele speenperiode begint met voorbereiding

Spenen is geen moment, maar een proces. Hoe rustiger en geleidelijker die overgang verloopt, hoe beter het kalf zich kan aanpassen. Door te zorgen voor voldoende brokopname, een stabiele voersamenstelling, goede wateropname en zo min mogelijk stress, leg je een sterke basis voor verdere groei.

Juist in deze fase maakt consistentie het verschil. Kleine aanpassingen in management kunnen helpen om kalveren zonder groeidip en met zo min mogelijk verstoring door deze periode te begeleiden, zodat de groeicurve zich ook tijdens het spenen netjes kan voortzetten.

Wil je meer weten over hoe je de speenperiode op jouw bedrijf zo stabiel mogelijk kunt laten verlopen? Neem gerust contact op met een van onze adviseurs.