Weerstand bij kalveren

Weerstand bij kalveren begint in de eerste levensuren

Een goede weerstand bij kalveren ontstaat niet vanzelf. De basis voor een sterk afweersysteem wordt gelegd in de eerste levensuren en -dagen. Juist in deze vroege fase bepalen keuzes rondom biestmanagement, hygiëne, voeding en omgeving hoe weerbaar een kalf zich ontwikkelt. Deze factoren grijpen sterk op elkaar in en werken nog weken tot maanden door in de opfok.

Biest als basis voor weerstand bij kalveren

Kalveren worden zonder antistoffen geboren en zijn volledig afhankelijk van biest om hun eerste weerstand op te bouwen. De kwaliteit van de biest is daarbij bepalend. Biest met een voldoende hoge Brix-waarde (23% of hoger) bevat meer antistoffen en biedt het kalf betere bescherming tegen ziekteverwekkers.

Naast kwaliteit speelt ook timing een grote rol. De darm van het pasgeboren kalf kan antistoffen slechts tijdelijk opnemen. Hoe sneller biest na de geboorte wordt verstrekt, hoe beter deze opname verloopt. Ook de hoeveelheid is van belang: te weinig biest betekent simpelweg te weinig bescherming.

Tot slot is ook de temperatuur van de biest belangrijk. Biest op lichaamstemperatuur ondersteunt een optimale opname, terwijl te koude of te warme biest dit proces kan verstoren.

De eerste liters biest vormen daarmee het fundament van de weerstand in de eerste levensmaanden. Wat hier gemist wordt, is later niet meer volledig te herstellen.

Voor ondersteuning van biestkwaliteit en -beschikbaarheid kunnen biestversterkers van SCCL worden ingezet.

Hygiëne en infectiedruk bij kalveren

Een goede weerstand heeft alleen waarde wanneer de infectiedruk laag blijft. Slechte hygiëne kan ervoor zorgen dat ziektekiemen sneller de overhand krijgen dan het afweersysteem aankan.

De afkalfomgeving speelt hierin een cruciale rol. Een schoon, droog en goed verzorgd afkalfhok beperkt de blootstelling aan bacteriën direct na de geboorte. Ook navelverzorging is een belangrijk aandachtspunt. De navel is een open toegangspoort voor ziekteverwekkers en verdient daarom directe en zorgvuldige ontsmetting.

Daarnaast is drinkhygiëne een vaak onderschatte factor binnen de kalveropfok. Emmers, spenen en drinksystemen die niet goed worden gereinigd, kunnen een hoog kiemgetal veroorzaken. Zelfs biest of melk van goede kwaliteit kan hierdoor alsnog een risico vormen. Hygiënisch werken is daarmee een essentieel onderdeel om de opgebouwde weerstand van het kalf te beschermen.

Voeding en darmgezondheid als verdedigingslinie

Een groot deel van het immuunsysteem van het kalf is gekoppeld aan de darmgezondheid. Een gezonde vertering ondersteunt niet alleen groei, maar ook weerstand.

Constante voeding van goede kwaliteit is hierbij essentieel. Schommelingen in samenstelling of aanmaak van melkvoeding zorgen voor darmstress en kunnen de darmflora verstoren. Goed verteerbare eiwitten en vetten leveren de benodigde energie en bouwstoffen voor zowel groei als afweer. Ook vitamines en mineralen spelen een ondersteunende rol binnen het immuunsysteem.

Meer over het belang van constante kalvervoeding lees je op onze pagina over voeding voor kalveren.

Wanneer de darmwand gezond blijft, vormt deze een effectieve barrière tegen ziekteverwekkers. Raakt de darm geïrriteerd of beschadigd, dan kunnen bacteriën en toxines makkelijker het lichaam binnendringen. De darm is daarmee letterlijk de eerste verdedigingslinie van het kalf.

Stress en omgeving: invloed op weerstand bij kalveren

Stress is een vaak onderschatte factor bij weerstand. Elke vorm van stress kost energie, energie die niet kan worden ingezet voor groei en afweer.

Jonge kalveren zijn gevoelig voor kou en temperatuurschommelingen. Ook tocht in de stal kan, ondanks voldoende ventilatie, een negatieve invloed hebben op de luchtwegen. Verplaatsen, groepswissels en onrust in de omgeving zorgen voor extra prikkels en tijdelijke onderdrukking van het immuunsysteem. Wanneer stress langdurig aanwezig is, gaat dit structureel ten koste van de weerstand.

Een stabiele, rustige omgeving helpt het kalf om energie te benutten voor wat echt telt: groei en een sterk afweersysteem.

Extra ondersteuning van weerstand in risicoperiodes

Juist in belastende fases, zoals rond het afspenen, bij ziekte of tijdens andere veranderingen, staat de weerstand extra onder druk. In deze periodes kan gerichte ondersteuning helpen om het kalf beter door de overgang heen te begeleiden.

Aanvullende producten ter ondersteuning van darmgezondheid kunnen bijdragen aan het behoud van weerstand. Daarnaast kunnen energie- of elektrolytenproducten worden ingezet wanneer de opname tijdelijk onder druk staat, bijvoorbeeld bij verminderde eetlust of tijdens herstelmomenten.

Door te zorgen voor een sterke, stabiele basis in de opfok verklein je de impact van risicoperiodes en blijft de weerstand beter in balans.

Tot slot

Weerstand bij kalveren verbeteren vraagt om een totaalaanpak. Een sterke start met biest, consequente hygiëne, constante voeding, een gezonde darm en een stressarme omgeving vormen samen de sleutel tot succes.

Door deze factoren goed op elkaar af te stemmen en in risicoperiodes bewust bij te sturen, werk je preventief en leg je een solide basis voor gezonde kalveren en toekomstbestendige melkkoeien.